Хәкемнең бер ңелешен хезмәткәренә не да буйсындыкка ишенчегә тапшыру — практик ихтыяж. Ләкин моны татарырга ике төрле хучакий керәләр бар: хәкемне бирү ҳәм имза хокукын тапшыру. Алар ешләрдә буталаша, әмма аларның күләме ҳәм гамәле нәтижәләре, башлычарак, жаваплылыкны бирү төрләре төрлечә. Бу макаләдә — шахси бизнес ҳәм дәүләт очреждениеләре очен бу мөҳим аерманы.
Хәкемне бирү: төшенчә ҳәм гамәлгә ашу шартлары
Хәкемне бирү — бу вакалилекле шахеснең (бирүченең) уз хәл итү чигару вакаларының бер ҡисмән (тиешенлек, сабый-тазалык, кадрлар идарә итҳ.) буйсындыкка (бирү алучыга) тапшыру гамәле. Бирү алучы инне гади башкаручы гына төгел, а ҡарар кабул итүче булып китә, ҳәм бозылган ҡагыйдә ҡабаҳатлелекне, шул исәпләгәндә да ңавалата.
Марокко ҡанунында да, тарихи рәвештә Франция ҡанунында да бу төшенчә гомуми актта рәсмийләштерелмәгән: аның күпчелек шартлары суд ҳәм хҳәбийәт аркылы ҳәйәттә бикетелгән. Гадәтәтә, үз-арадан үтәлетелгән үч шарт таләп итәлә:
- Язма рәвештә: ҳәкемнәне бирүнең барлыгын, тарихы ҳәм точнай күләмен рәсми рәвештә телә булырга тиеш;
- Бирү алучының белеме, хәкемәте ҳәм чаралары: аңа кирәкле техник белем, карагытлы хезмәткәрләргә чын иерархик ҳәкемнелек ҳәм вазийфаны утау үчен кирәкле адәм, материал ҳәм акча чаралары булырга тиеш;
- Бирү итүенең анык булуы: бирү чикләнгән ҳәм анык билгеләнгән өлкәгә тиешле булуы булырга тиеш — житәкче ҳич вакыт үз вакаларының бәресен дә бирүләмәскә.
Имза хокукын тапшыру: форма белән чикләнгән рөхсәт
Имза хокукын тапшыру бәтен башкача төстә: бирүче тураларга имза салырга гына гына хәҡ бирә; ҳичәммәге ҡарар абаты тҡҡырланмаган. Нәтижәсе: имза хокукын тапшыру ҳичбер ҡаваплылык күчереңә алып бармый — бирүче үз атыннан атлган актлар үчен тулысынча ҡавап ҡала. Бу тапшыру бирүче вазийфасыннан бетуга ҳәм бирү ҡуя итәлә (шахескә твешеле була ала, чүнки аныҡ вазифага бәйләнгән, шахескә түгел).
Чагыштыру таблицасы
| Критерий | Хәкемне бирү | Имза хокукын тапшыру |
|---|---|---|
| Максат | Карар бирүен тапшыру | Аталган актларга имза ҡуяын бирү |
| Үз ҡабу итүе | Бирүчеә (жинаий ҡарашлыкны да ҡуша) | Бирүчедә кала |
| Форма | Язмача, төгәл, нигезләнгән | Язмача, барлык актлар гына |
| Бирүче алышынганда | Дәвам итә ала | Гадәтә бирүче вакыты белән тҡҡырыла |
| Алучының ирек | Ңәкийле, ҡуатлылыгы чикләрендә | Юук — барлык тулысынча |
Шахси бизнеста: житәкчене саклау, алучыны тизгенләү
Бизнеста ҳәкемне бирү — иң алдынан, житәкченең ҡылами жаваплылыгын бөлеп ҡуйу ҳәм аны саклау коралы. Фирмаларның күләме, оештыруларның мүреклеге ҳәм татбик таләпләрнең мәхсуслеген исәпләге бәйләнешле, бизнес игәсе ҳәр нәрсәне ҳер вакытта ҳеңала ала алмый. Гаделәкле башкаручыга ҡуат алу — шахси тәвәкелек тәртибен дә ҡылами хатарлыкны тапшыра.
Дәүләт очреждениесендә: рәсмий бөлетендә басылган тәртип
2023 елның 17 апрелендә рәсмий бөлеттә басылган декрет дәүләт идарәсендә ҳәкемне бирү ҳәм имза хокукын тапшыру тәртибен бирүчеләштерә. Марказий идарә идарәчеләре ҳәкемнәрен тҡҡырларны ҳәм вилайәтләргә бирүе мөмкин.
Гамәли искәртәләр
- Хәкемнене ҳәрвакыт язмача рәсимләштерергә;
- Алучы алучын ҳәм чараларын тикшерергә;
- Бер укка ике алучы ҡуймаска;
- Ңәрєәрей рәсмиләштерелешен күзәтугә;
- ҩзгәрешләрне вакыты-вакыты кайта тикшереп торуга.
Йомгак
Westfield адвокатлар бюросы, хәкемне бирү хәм имза хокукын тапшыру буйнча шахси бизнеста ҳәм дәүләт очреждениеләрендә сезнең хезмәтегездә хезмәт көрсәтәргә әзер.